|
.::GENEL KÜLTÜR::.
Hapşıran bir kişiye 'çok yaşa' demek adeti hemen hemen her
kültürde vardır. Anlam olarak biraz değişik de olsalar sonuçta aynı
kapıya çıkarlar. Hapşıranlara İngilizlerin 'God bless you',
Almanların 'gesundheit', İtalyanların 'felicita' deme adetlerinin
kökeni, hapşırmanın kişi için önemli bir tehlike olduğuna inanılan
çok eski zamanlara gider.
İnsanlar asırlar boyu yaşamın sebebinin ruh olduğuna, ruhun ise
insanın başı içinde olduğuna, hapşırmanın bu hayati güce zarar
verebileceğine inandılar. Hapşırmanın soğuk algınlığı ile ilişkili
olması bu inanış; güçlendirdi. İnsanlar hapşırıklarını tutabilmek
için her yolu denediler.
Milattan önce dördüncü yüzyılda Aristo ve tıbbın babası sayılan
Hipokrat'ın öğretileriyle insanlar, hapşırmanın başın yabancı
maddelere karşı bir savunma refleksi olduğunu öğrendiler. Hapşırma
bir hastalığın başlangıcı olduğundan hastalığın sonunun kötü
bitmemesi için hapşırana 'uzun yaşa', 'sağlıklı yaşa' gibi sözlerin
söylenmesi adeti bu zamanlarda başladı.
Yaklaşık yüz yıl sonra Romalılar hapşırmanın iyi bir şey olduğuna, insanı
hastalıktan koruduğuna, hapşırığı tutmanın hastalığın kuluçkaya yatmasına
belki de ilerde ölüme sebep olabileceğine inandılar. Artık hapşıranlara
'tebrikler' veya 'iyi şanslar' deniliyordu.
Hapşırana 'çok yaşa' denilmesinin kökeni birçok kültürde bu şekilde olmasına
rağmen bir Hıristiyanlık deyimi olan 'God bless you' (Tanrı seni takdis
etsin) cümlesinin kökeni ayrıdır. Altıncı yüzyılda İtalya'da bulaşıcı ve
öldürücü veba hastalığının tüm şiddeti ile başlaması ve bu hastalığın
belirtisinin kronik hapşırma olması nedeniyle, hapşıranlara 'God bless you'
denilmesi Papa tarafından yasa olarak yayınlanmış ve mecbur kılınmıştır.
Bu yasa ile ayrıca hapşıranın çevresinde 'God bless you' diyecek kimse yoksa,
o kişinin kendi kendisine 'God help me' (Tanrı yardımcım olsun) demesi de
tavsiye edilmiştir.
Genelde 'çok yaşa' diyene 'sen de gör' yani 'sen de benim yaşamımı görecek
kadar çok yaşa' denilmesi de adettendir. Hapşırana 'çok yaşa' deyince
hapşırmanın kesileceğine inananlar da vardır.
                            
HAYATIMIZDAKİ
TEKNOLOJİ VE TASARIM

                            
MAKET
YAPMAYA NE DERSİNİZ?

|
|